آيا جز خداى يگانه ، موجودات بىاثرى را ميپرستيد ، اف بر شما و بر معبودهاى شما ، آيا عقل نداريد و تفكر نميكنيد . قيام رهبر اسلام حضرت محمّد صلّى اللَّه عليه و آله در محيطى به پيغمبرى مبعوث شد كه مردم نادانش علاوه بر شرك و بت‌پرستى بانواع جرائم و جنايات و ناروائيها و خرافات آلوده بودند . زورگوئى و ستمگرى ، كشتن دختران و تحقير زنان ، تجاوز باموال و اعراض دگران ، ميخوارگى و قمار بازى ، چپاول و غارت و خلاصه ده‌ها صفات رذيله در رديف سنن ملى و آداب و رسوم معمولى آن مردم بود و كمترين احساس شرمسارى و ندامت از آن همه جرائم نمىنمودند . قال علىّ عليه السّلام : بعثه و النّاس ضلال في حيرة و خابطون في فتنة . قد استهوتهم الاهواء و استزلّتهم الكبرياء و استخفّتهم الجاهليّة الجهلاء حيارى في زلزال من الامر و بلاء من الجهل . « 1 » على عليه السّلام در بارهء اوضاع فاسد دورهء جاهليت فرموده است : خداوند رسول گرامى را به پيامبرى مبعوث فرمود هنگامى كه مردم گمراه و سرگردان بودند و در بيراهه‌هاى فتنه و فساد سير ميكردند . هواى نفس اسيرشان ساخته و تكبر و خودپرستى باشتباهشان سوق داده بود و بر اثر جهل و نادانى ، كوته‌فكر و سبكسر گشته و در كارها حيرت‌زده و نگران بودند . مقالات انقلابى و مستدلّ پيغمبر گرامى اسلام تا اعماق جان مردم نفوذ كرد و منطق حكيمانهء آن حضرت در مدّت كوتاهى بزرگترين تحوّل

--> ( 1 ) نهج البلاغه ، خطبه‌هاى 94